و به تعبير ديگر سطح بالاى ابرها هرگز صاف نيست ، و همانند سطح زمين داراى ناهمواريهاى فراوان است ، و از اين نظر اطلاق نام جبال بر آنها مناسب است ( 1 ) . بر اين سخن مىتوان اين نكته دقيق را افزود كه به عقيده دانشمندان تكون تگرگ در آسمان به اين طريق است كه دانه‌هاى باران از ابر جدا مىشود ، و در قسمت فوقانى هوا به جبهه سردى برخورد مىكند و يخ مىزند ، سپس طوفانهاى كوبنده اى كه در آن منطقه حكمفرما است گاهى اين دانه‌ها را مجددا به بالا پرتاب مىكند ، و بار ديگر اين دانه‌ها به داخل ابرها فرو مىرود و لايه ديگرى از آب به روى آن مىنشيند كه به هنگام جدا شدن از ابر مجددا يخ مىبندد ، و گاهى اين موضوع چندين بار تكرار مىشود و هر زمان لايه تازه اى روى آن مىنشيند تا تگرگ به اندازه اى درشت شود كه ديگر طوفان نتواند آن را به بالا پرتاب كند ، اينجا است كه راه زمين را به پيش مىگيرد و فرود مىآيد ، و يا اينكه طوفان فرو مىنشيند و بدون مانع به طرف زمين حركت مىكند ( 2 ) . با توجه به اين مطلب ، نكته علمى كه در كلمه « جبال » در اينجا نهفته است روشنتر مىشود ، زيرا به وجود آمدن تگرگهاى درشت و سنگين در صورتى امكان پذير است كه توده‌هاى ابر متراكم گردند ، تا هنگامى كه طوفان دانه يخ زده تگرگ را به ميان آن پرتاب مىكند مقدار بيشترى آب به خود جذب نمايد ، و اين تنها در آنجاست كه توده‌هاى ابر بسان كوه‌هاى مرتفع در جهت بالا قرار گيرد و منبع قابل ملاحظه اى براى تكون تگرگ شود ( دقت كنيد ) ( 3 ) .

--> ( 1 ) تفسير فى ظلال جلد 6 صفحه 109 . ( 2 ) دائرة المعارف فرهنگ نامه ماده تگرگ . ( 3 ) در جمله « و * ( يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ ) * من برد » سه بار كلمه « من » تكرار شده است كه از نظر ادبيات عرب نخستين آنها « من ابتدائيه » است ، و دومين آن نيز تناسب با « ابتدائيه » دارد و اما سومين « من » طبق تفاسيرى كه در بالا گفته شد متفاوت است ، بنا بر تفسير اول « من بيانيه » خواهد بود ، و مفهوم جمله اين مىشود : خداوند از آسمان از كوه هايى كه از تگرگ است تگرگهايى فرو مىفرستد ( بنا بر اين مفعول « ينزل » محذوف است ) و آن كلمه « البرد » بوده كه از قرينه كلام فهميده مىشود ، اما بنا بر تفسير دوم و تفسير سوم كه ما انتخاب كرديم « من » يا زائد خواهد بود ( چنان كه در تفسير روح المعانى از اخفش در اينجا نقل شده ) و يا تبعيضيه است ( دقت كنيد ) .